Thuyền lớn, buồm căng, gió lộng

Các mô hình phát triển kinh tế của các nước phương Tây

Posted in Khác by Peony Hằng Phương on 7 Tháng Sáu 2007

Sau chiến tranh thế giới thứ hai, cùng thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc, hàng loạt nước kém phát tiển, chủ yếu là nước nông nghiệp giành được độc lập. Các nước này muốn tăng trưởng và phát triển nhanh. Vấn đề đặt ra là làm sao cho các nước này phát triển nhanh được. Khó khăn ở chỗ, chưa có một mô hình phát triển nào đi lên từ các nước nghèo. Cũng không thể rập khuôn mô hình của các nước giàu đi trước. Trước tình hình đó, các nhà kinh tế học phương tây đã đưa ra hàng loạt các mô hình phát triển kinh tế để các nước đang phát triển vận dụng.

Mô hình phát triển theo các giai đoạn tuyến tính của W.Rostow

Bất cứ nước nào muốn phát triển cũng phải tuần tự theo các giai đoạn từ xã hội truyền thống đến công nghiệp hoá. Cụ thể 5 giai đoạn phát triển tuần tự như sau:

  1. Xã hội truyền thống
  2. Chuẩn bị cất cánh đi vào tăng trưởng bền vững
  3. Cất cánh
  4. Trưởng thành
  5. Tiêu dùng hàng loạt ở mức độ cao

Theo quan điểm của Rostow, để thực hiện giai đoạn phát triển trên, các nước đang phát triển phải mất khoảng 120 năm. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nước Anh tiến hành công nghiệp hoá mất hơn 100 năm, các nước đi sau thì ngắn hơn.

Mô hình hai khu vực cuả A.Lewis

Được xây dựng dựa trên sự dư thừa lao động của các quốc gia, mô hình có hai nhân tố cơ bản là :

  1. Khu vực nông nghiệp tự cung, tự cấp truyền thống luôn dư thừa về dân số, đặc trưng bởi năng suất lao động cận biên bằng 0
  2. Khu vực công nghiệp, đô thị hiện đại có năng suất cao, sự dịch chuyển mạnh lao động từ nông thôn tới

Mô hình này tồn tại rõ ở nhiều quốc gia kém phát triển những năm 50. Trọng tâm của mô hình là chuểyn dịch cơ cấu kinh tế thông qua chuyển dịch lao động từ khu vực nông nghiệp sang công nghiệp, đô thị.

Mô hình phụ thuộc quốc tế

Do các nhà kinh tế học Mĩ Latinh đưa ra những năm 70, họ cho rằng:

Các nước đang phát triển thường bị cứng nhắc về định chế kinh tế, thể chế chính trị, cả ở trong nước và quốc tế. Vì vậy, không thể thay đổi nhanh chóng được vì sự cứng nhắc này

Các nước đang phát triển lại thường có quan hệ phụ thuộc, bị khống chế từ phía các nước phát triển.

Mô hình nhà nước tối thiểu, thị trường tối đa

Xuất phát từ thực tế những năm 60,70 của thế kỉ trước, do việc phân bổ nguồn lực không hiệu quả, chính sách định giá sai lầm, mức độ can thiệp của nhà nước quá lớn, mô hình này ra đời và nhất trí cho rằng:

Nền kinh tế cần định hướng theo thị trường

Cần giảm bớt vai trò của nhà nước trong nền kinh tế, với ý nghĩa nhà nước giảm điều tiết và tăng tư nhân hoá nền kinh tế

Đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô

Mở cửa hơn nữa với thương mại quốc tế và đầu tư nước ngoài

Mô hình phát triển nội sinh

Trong thực tế, nhiều nước kém phát triển đã cải cách theo hướng thị trường, nhưng không phải nước nào cũng thành công. NHững người nghèo theo mô hình này khuyến cáo các chính sách vĩ mô. Nhà nước cần hỗ trợ đầu tư vào con người, kết cấu hạ tầng… khả năng trao đổi thông tin.

Do các cá nhân không thu nhiều lợi ích nếu đầu tư vào các lĩnh vực hỗ trợ trên, vì vậy, nhà nước có thể nâng cao hiệu quả phân phối các lợi ích xã hội, như các lợi ích cá nhân do đầu tư hỗ trợ mang lại, cách cung cấp hàng hoá công cộng, khuyến khích đầu tư tư nhân.

 

Các mô hình phát triển kinh tế nêu trên chủ yếu do các nhà kinh tế học phương Tây đưa ra. Nó được đúc rút kinh nghiệm từ quá trình tiến hành công nghiệp hoá của một số quốc gia phát triển. Tuy vậy, các kinh nghiệm khó có thể trở thành chiến lược phát triển chung của các quốc gia đang phát triển vì còn có rất nhiều khác biệt tồn tại giữa các nước phát triển và đang phát triển

  • Khả năng của nguồn nhân lực
  • Mức chênh lệch tương đối GNP,GDP
  • Khí hậu
  • Dân số
  • Tác động di dân
  • Vai trò của Thương mại quốc tế
  • Nghiên cứu khoa học
  • Tính ổn định và linh hoạt của các định chế

Nhìn chung là khó có thể sao chép mô hình từ các nước phát triển. Nhưng cũng có thể tìm tòi học hỏi vài điều.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: